کد خبر : 203451
تاریخ انتشار : 7 اسفند 1395 10:12
تعداد مشاهدات : 487

آموزش خلاقانه مهارت حل مساله به کودک

مهارت حل مساله نیز مانند هر مهارت دیگری، قابل یادگیری و تمرین است.



اگر برای ما حل کردن مسائل و مشکلاتمان به یک کار عادی تبدیل شده است که  باعث می شود گاهی فراموش کنیم که  واقعا چطور اینکار را انجام می دهیم، برای نوجوانان و کودکان این کار ابدا آسان نیست. بچه ها در هنگام حل مشکلات خود را با موانع زیادی روبه رو می بینند و همین حل کردن یک مساله را برای یک کودک تبدیل به یک بحران می کند. بنابراین بعنوان یکی از مهارتهای اساسی در زندگی هر انسان، توانایی حل مساله برای کودک واجب و ضروری است و مسلم است که این مهارت بدون تلاش و آموزش دادن والدین و معلمان کودک میسر نمی شود.

کودکان و نوجوانان با مسائل متنوعی روبرو می شوند که هر کدام به نوعی بر شخصیت و آینده او تاثیرگذار است. از پذیرفته نشدن در جمع همسالان، ضعف بدنی یا درسی، دوران بلوغ و مسائل آن، استقلال طلبی و کشمکش با والدین و حتی تصمیم به دانشگاه رفتن یا نرفتن می توانند ذهن یک نوجوان را مدتها درگیر کنند. اینجاست که اهمیت حل مساله خود را بیشتر نشان می دهد. چرا که گاهی حل نکردن مسائل در سنین مناسب، آینده کودک را چه از نظر تحصیلی، روانی و روابط خانوادگی تحت الشعاع قرار می دهد و کودک با انبوهی از مشکلات برطرف نشده و بدون کسب مهارت حل آنها پا به دوران جوانی می گذارد

ضررهای حل مساله به شیوه نا کارآمد برای نوجوانان

هنگامی که کودک مهارت حل مساله را به شیوه موثر نیاموخته باشد، در هنگام مواجه با یک مشکل به شدت دچار ترس و وحشت می شود. اضطراب ناشی از بوجود آمدن مساله گاهی از خود موضوع جدی تر می شود بطوریکه ذهن کودک قفل شده و توانایی تفکر خلاق در او به شدت کاهش می یابد. همچنین او به دلیل اینکه کمک گرفتن را نیاموخته است، به جای حل مساله ای که برایش پیش آمده، از آن و استرس ناشی از مشکل پرهیز می کند و موضوع را به شکل حل نشده به کناری می گذارد. یکی از دلایل دیگر که کودک به جای به چالش کشیدن مساله از آن حذر می کند این است که او از اینکه راه حل خلاقانه اش با در بسته مواجه شود و شکست بخورد، می ترسد و این ترس او را به انکار مشکل وامیدارد.

بعنوان مثال نوجوانی که مورد آزار همکلاسی هایش قرار می گیرد، به جای مطرح کردن موضوع با مسوولان مدرسه  و والدین خود، آن را نادیده می گیرد. از طرف دیگر از ترس اینکه ایستادگی جلوی ظلم  بچه های آزار رسان منجر به شکست او در مقابل همکلاسی هایش بشود و بیشتر از قبل ضعیف جلوه کند، مانع از انتخاب هر گونه راه حلی می شود. او در دل خود ممکن است امید به حل خودبخودی موضوع داشته باشد که همین برای عزت نفس او و حتی آینده اش مخرب است.

یکی دیگر از زیان های عدم آشنایی کودک با مهارت حل مساله این است که او بطور هیجانی و بدون هر گونه تفکری ، فقط واکنش نشان دهد. این نوع حل مساله نیز بسیار مخرب است و به کودک جایگاه کنترل احساسات در حل مسائل را نشان نمی دهد. در آموزش تفکر خلاق و مهارت حل مساله به کودکان باید بر این نکته بطور جدی تاکید شود که اولین راه حلی که به ذهن ما می رسد، الزاما بهترین راه حل ممکن نیست.

روشی خلاق برای آموزش حل مساله به کودکان

در مرحله اول از او بخواهید که به کمک یکدیگر مساله را تعریف کنید. اگر کودک شما هنوز کم سن و سال است می توانید با گفتن مساله به او در تشخیص مشکل او را یاری کنید. خیلی اوقات کودکان و نوجوانان قادر به تشخیص صحیح مساله نیستند. مثلا نوجوانی که با برخورد والدین خود بخاطر دیر به منزل آمدن  مواجه می شود، ممکن است تصور کند که والدین او قصد دارند او را محدود کرده و آزادی عمل او را سلب کنند. در این مواقع بهتر است در یک جلسه خانوادگی مشکل را بطوری که واقعا هست تعریف کنید. مثلا آیا شما نگران سلامتی او هستید و از خطرهای احتمالی هراس دارید یا اینکه دیر آمدن او با قوانین وضع شده قبلی که سر آن توافق کرده اید، در تناقض است؟ آیا گروه رفقای کودک را از نظر اخلاقی مناسب او نمی دانید یا محل گردهمایی آنها را جای مناسبی تشخیص نمی دهید؟ اینکه مهارت طرح مساله و تعریف درست آن را به فرزند خود بیاموزید، اولین گام اساسی برای آموزش این مهارت است.

در مرحله بعد می توانید به کمک فرزندتان راه حل های احتمالی و خلاقانه برای حل مشکل را ارائه دهید و آنها را یادداشت کنید. لیستی از انتخابهایی که برای حل مساله وجود دارد تهیه کنید. این جلسه می تواند یک جلسه طوفان فکری باشد.

در مرحله سوم یک جدول درست کرده که دو ستون مثبت و منفی داشته باشد. معایب هر راه حل را در قسمت منفی و محاسن آن را در ستون مثبت یادداشت کنید.این کار به شما و فرزندتان کمک می کند تا بتوانید هر راه حلی را ارزیابی کنید

از بین تمام راه حل ها بهترین گزینه ای که هم شما و هم فرزندتان سر آن اتفاق نظر دارید و موافقید را انتخاب کنید. سعی کنید رضایت کودکتان را حتما لحاظ کنید، چون در نهایت باید او نیز این احساس که مساله را حل کرده اید را داشته باشد. یک راه حل  دیگر را نیز به عنوان جایگزین و " نقشه ب" انتخاب کنید که چنانچه راه حل اول به حل مساله منجر نشد، بتوانید آن را پیاده کنید.

این روش ممکن است در ابتدای کار سخت باشد، بخصوص اگر خودتان نیز با این روش آشنا نباشید. اما پیگیری شما در این کار هم به شما و هم به فرزندتان کمک زیادی برای یادگیری هنر حل مساله می کند. این موقعیت را غنیمت شمرده و از آن برای توسعه مهارتهای خلاق خود و فرزندتان بهره کافی ببرید.

گرداورنده و مولف: نیلوفر کشاورز


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :
اثر قبلی
اثر قبلی
تعداد آثـار
378
تعداد مراکز آموزشی
36
تعداد اعضای سایت
594
اثر قبلی
تمــاس با مــــــــــا
اثر قبلی
: پست الکترونیک
honar@tebyan.com
:شماره تلفن
81202203
:آدرس
تهران،خیابان نادری،نبش حجت دوست ، پلاک 12